Soru
Bir hayvanı kesmek yani kurban etmek (yaklaşma vesilesi kılmak) bizden istenen müstakil bir ritüel midir? Yoksa Hac farizasının bir parçası mıdır? Hacca gitmeyenler hayvan kesmek zorunda değilse insanlar niçin kendilerini zorunlu görüyorlar? Allah'a yakın olmak için hayvan kesmeye bu kadar önem veren insanlar niçin diğer konularda aynı duyarlılığı gösteremiyorlar?
Kevser suresi gerçekten hayvan boğazlamaktan mı bahsediyor?
Götür Beni Bu Şehirden/Beklenene
Götür beni bu şehirden
Yaralarım sızıyor
irin irin birikiyorum içimdeki pişmanlıklara
Meğer hep yanlış kurtuluşlardan açılmışım içimdeki firarlara
Gece gündüz peşine takıldığım tayfunlar
Mayınlanmış özgürlüklere bıraktılar beni
Paramparça bıraktım ardımda yüreğimi
Üzerine maviler çekilmiş tutsaklıklarda yitirdim on yedi yaşımın sesini
Götür beni bu şehirden
Avuçlarımdan hep kan sızıyor
Uzatamıyorum ellerimi
gözyaşımın pervazına sığınan
gök yorgunu hiç bir göçmen kuşa
Hangi sofraya otursam
Yanımda diz çökmüş buluyorum dünyanın en mazlum güllerini
Bir deri bir kemik simsiyah elleri
Paylaştıkça azığımı, azalıyor, insanlığa olan utancı yeryüzünün...
Kendime arta kalan ancak iki zeytin
Al biri senin olsun!
Yeter ki götür beni bu şehirden
Sırtımdaki kabuklar kavlıyor bir bir
yüklendikçe ezginliklerini dilini bilmediğim iklimlerin
Bir bakıyorum:en dehşetli cezirleri,depremleri,felaketleri yüklenmişim
Kaç bezirgan sahip çıkmış yüküme bir bilsen
Kaç göçüm dağılmış kalmış Sina’da Kerbela’da Sahra’da bir bilsen
Götür beni bu şehirden
Halkının elinden tutup Kızıldenizi geçiren Musa gibi
Geçir beni batıl zalimlerin denizlerinden
Kurtar beni yüzyılımın Firavunlarının elinden
Çocuklarını taş ocaklarında yitiren
Toplama kamplarından topal bir kartal umuduyla kaçan
Sığındığı hiçbir vatanda barındırılmayan
Bir Çeçen mültecisi gibiyim
Bak!
Hep suratına tükürülmüş bir Azeri diliyle yalvarıyorum sana
Götür Meni bu şeherden!
İnanan sabreden ve merhamet edenlerin ülkelerine götür beni
" Üzerlerine ateşlerin kapıları kapatılmışlarla " bırakma beni
" Umutsuz olmaz" diyorsun
Oysa sana kanayan son umudumu da vermek isterdim ama
" Sevdigiyin başi için abe " dedi diye
Onu da usulca bir dilencinin titrek avuçlarına bıraktım
Yürüyeceğimiz yollar umutsuz da olsa
Karanlık ta olsa
Işıksız da olsa
Yerlerin ve Göklerin barındırdığı tüm mazlum çığlıklardan
Mustazaf bir çığlıkla sesleniyorum sana
Ne olur Götür beni Bu Şehirden...
25.09.2003 PERŞEMBE 04:20 Mersin/ KayıpKentli
Yazıyı üç parçaya böldüm.
‘Dört Kitabın Manası’
“Dört kitabın
manası bellidir bir Elif’te” demiş Yunus
Emre…
Ne güzel, ne
derin bir söz.
Dört kitabın
manası “bir”, hepsinin özü bir…
Yeryüzündeki “ilahî
bildiriler” bunlar; döner dolaşır aynı şeyi anlatırlar.
Onun için “Tevrat
ehli” yanlarındaki ile amel etsin, “İncil ehli” içinde
yazanlara uysun, “Furkan ehli” gereğini yerine getirsin der Kur’an…(Maide;
66, 68).
Bu ne demek?
Yani:
“Tevratçılık, İncilcilik, Kur’ancılık yapmayı bırakın. Hepsi de tek bir şeyi
söylüyor. Ezilenlerin, mazlumların, yoksulların, öksüzlerin feryadı var içinde.
Onların sesine kulak verin. Yahudicilik, Hristıyancılık, Müslümancılık; yani
dincilik yapmayı bırakın. Böyle yapmakla sesinizi yükseklere duyuramazsınız. Ey
yeryüzünün dindarları! “Bir milyar insan hangi suçundan dolayı aç?” bunu sorun
ve harekete geçin. Budur sizden asıl istediğim.” demek…
Kur’an el-Kitap
tabiriyle Allah indindeki ilmi ve vurgulanan ana temayı kasteder. El-Kitap,
yeryüzünün tozuna toprağına bulanınca Tevrat, Zebur, İncil, Kur’an olur…
Ete kemiğe bürününce İbrahim, Musa, Davut, İsa, Muhammed olur…
Eğer siz, bu
kitaplardan, yeryüzünün tozunu toprağını, insanda ete kemiğe bürünüşünü
çıkarsanız “sinir sistemini” almış olursunuz. Çünkü yeryüzünün toprağı
olaylar, savaşlar, devrimler, karşı-devrimler, imparatorluklar,
ekonomi-politikler, halklar, düzenler, sınıflar vs. demektir. İnsanda ete
kemiğe bürünüşü de insanoğlunun arayışı, dramı, acısı, umudu, feryadı, korkusu,
hırsı, hüznü, sevici vs. demektir.
Bunlar
kitapların sinir uçlarıdır. Bunları alırsanız kitabın sinirleri gitmiş olur.
Nasıl ki insanın sinir sistemi yok edilince duyguları, tepkileri, öfkeleri,
sevinçleri de yok edilmiş olur, geriye et ve kemik yığını kalır, aynen öyle bu
kitapların da sinirlerini yani hayata, dünyaya, mala, mülke, ekonomi-politiğe
dair söylediklerini yok eder veya tevil ederek yuvarlar, anlaşılmaz, bir şey
söylemez, suya sabuna dokunmaz hale getirirseniz sinirlerini almış, tepkisiz,
duyarsız, öfkesiz hale getirmiş olursunuz. O zaman kitap gerçek hayat kitabı
olmaktan çıkar ve bir tapınak kitabına dönüşerek ölü metin haline gelir ki dört
kitabın da başına gelen bundan başkası değildir.
Tevhid ve şirk
bunlarla ilgilidir. Sinirler alınınca, geriye içi boş bir teoloji ve din
tartışması kalır. Mesele Allah’ın varlığını veya yokluğunu ispat meselesi
değildir. “Allah” yeryüzünde neyin ifadesi, arayışı, öfkesi ve sevinci
olarak ele alınıyor onu görebilmektir…
***
Aşağıda dört
kitaptan (Tevrat, Zebur, İncil, Kur’an) derlediğim metinleri okuduğunuzda el-Kitab’ın
sinir sisteminin ne olduğunu göreceksiniz. Neyi istiyor, neyi arıyor, neye
öfkeleniyor, neye seviniyor hepsini çığlık çığlığa okuyacaksınız…
Tevrat ve
İncil’i tasdik edici olarak inen Kur’an, bu çığlığın Arap dil, tarih ve
coğrafya evrenindeki, daha geniş bir bakışla Mezopotamya-Akdeniz havzasındaki
yeniden dile gelişi…
Bu çığlık veya
yeniden dile geliş özde bir ve aynı olan mesajı sürdürmek, sinir sistemlerini
çalışır hale getirmek, onu yeniden canlandırmak değil mi? Bizim şu an
yaptığımız yeniden yorumlamalar bundan başka bir şey mi?
Sadece Tevrat ve İncil değil; yeryüzünde bu sesi yükselten ne kadar metin
varsa, bildiri, şiir, söz varsa hepsini tasdik edici olarak sürdüren Kur’an’dan
bahsediyoruz.
Çünkü Kur’an
mazlumların ve ezilenlerin şu gök kubbe altındaki son dinsel çığlığıdır.
Yeryüzünün dindarları bunu bırakıp neden dincilik yaparlar? ‘Benim kitabım
senin kitabını, benim dinim senin dinini döver’ kavgasının ne manası var?
Ebu Hanife,
kesin tesbit edilmesi halinde Tevrat ve İncil’den kimi ayetlerin namazda
okunabileceği görüşündeydi. ‘Çünkü’ demişti ‘Onlar da Allah’ın sözleridir.’
Kur’an onlarla çelişmez.
Kanımca
kastettiği ayetler aşağıdakiler ve benzerleri olmalı.
Bu temel
mesajların, Allah’ı, kitabı ve dini kendi tekeline almalarla, “seçilmiş ırk”
veya “kefareten vekalet” gibi tuhaf teolojilerle üzerinin örtüldüğünü,
sinirlerini alındığını, ana caddeden yan yollara kayıldığını görüyoruz. Oysa
ana yol hepsinde de birdi.
Okuyun bakalım,
size de tanıdık gelecek mi?
“Dört kitabın” manasının ve bir ve aynı olduğunu kendi gözlerinizle görün.
“Kalk, ya Rab,
kaldır elini, ey Tanrı!
Mazlumları
unutma!
Neden kötü
insan seni hor görsün
İçinden “Tanrı
hesap sormaz” desin?
Oysa sen
sıkıntı ve acı çekenleri görürsün
Yardım etmek
için onları izlersin
Çaresizler sana
dayanır
Öksüzün
yardımcısı sensin
Kötünün,
haksızın kolunu kır
Sormadık hesap
kalmasın yaptığı kötülükten
Mazlumların
dileğini duyarsın ya Rab!
Yüreklendirirsin
onları
Kulağın hep
üzerlerinde
Öksüze, düşküne
hep hakkını vermek için
Bir daha dehşet
saçmasın ölümlü insan…”
(Zebur: 10. Mezmur;12-18).
***
“Korkma biri
zenginleşirse
Evinin görkemi
artarsa
Çünkü ölünce
hiçbir şey götüremez
Görkemi onunla
mezara gitmez
Yaşarken
kendini mutlu saysa bile
Başarılı olunca
övülse bile
Atalarının
kuşağına katılacak
Onlar ki asla
ışık yüzü görmeyecekler
Bütün
gösterişine karşın anlayışsızdır insan
Ölüp giden
hayvanlar gibi…”
(Zebur: 49.
Mezmur; 16-20).
***
“Yoksullardan
adaleti esirgemek,
Halkımın
düşkünlerinin hakkını elinden almak,
Dulları
avlamak,
Öksüzlerin
malını yağmalamak için
Haksız karalar
alanların,
Adil olmayan
yasalar çıkaranların
Vay haline!
Yargı günü
uzaklardan
Başınıza
felaket geldiğinde ne yapacaksanız?
Yardım için
kime koşacaksanız?
Servetinizi
nereye saklayacaksanız?”
(Tevrat; Yeşeya;
10/1-3)
***
“Rab diyor ki:
Toprak yığıp
yol yapın
Halkımın
yolundaki engelleri kaldırın
Yüce ve
görkemli olan
Adı kutsal olan
diyor ki:
Yüksek ve
kutsal yerde yaşadığım halde
Alçakgönüllülerle,
ezilenlerle birlikteyim
Yüreklerini
sevindirmek için
Ezilenlerin
yanındayım…”
(Tevrat; Yeşaya;
57/14-15
***
“Diyorlar ki
oruç tuttuğumuzu niye görmüyor
İsteklerimizi
denetlediğimizi neden fark etmiyorsun?
Bakın, oruç
tuttuğunuz gün
Keyfinize
bakıyor, işçilerinizi eziyorsunuz.
Orucunuz
kavgayla, çekişmeyle
Şiddetli
yumruklaşmayla bitiyor.
Bugünkü gibi
oruç tutmakla
Sesinizi
yükseklere duyuramazsınız.
İstediğim oruç
bu mu sanıyorsunuz?
İnsanın
isteklerini denetlediği gün böyle mi olmalı?
Kamış gibi baş
eğip çul ve kül üzerine mi oturmalı?
Siz buna mı
oruç,
Rabb’i hoşnut
eden gün diyorsunuz?
Benim istediğim
oruç;
Haksız yere
zincire, boyunduruğa vurulanları salıvermek
Ezilenleri
özgürlüğe kavuşturmak
Her türlü
boyunduruğu kırmak değil mi?
Yiyeceğinizi
açla paylaşmak değil mi?
Barınaksız
yoksulları evinize alır
Çıplak
gördüğünüzü giydirir
Yakınlarınızı
gözetirseniz
Işığınız tan
yeri gibi ağıracak
Çabucak şifa
bulacaksınız
Doğruluğunuz
önünüzden gidecek
Rabb’in
yüceliği artçınız olacak
O zaman yardım
çağrılarınızı Rab cevaplayacak
Feryat
ettiğinizde “İşte buradayım” diyecek
Eğer boyunduruğa,
başkalarını suçlamaya,
Kötü
konuşmalara son verirseniz,
Açlar uğruna
kendinizi feda eder,
Yoksulların
ihtiyaçlarını karşılarsanız,
Işığınız
karanlıkta parlayacak,
Karanlığınız
öğlen gibi olacak!
Rabb her zaman
size yol gösterecek,
Kurak topraklarda
sizi doyurup güçlendirecek.
İyi sulanmış
bahçe gibi,
Tükenmez su
kaynağı gibi olacaksınız.
O zaman Rab’den
zevk alacaksanız.
Halkınız eski
yıkıntıları onaracak,
Geçmiş
kuşakların temelleri üzerine
Yeni yapılar
dikeceksiniz.
“Duvardaki
gedikleri onaran,
sokakları
oturulacak hale getiren” denecek sizlere
Bunu söyleyen
Rab’dir.”
(Tevrat:
Yeşaya; 58/3-14)
***
“Ey Sodom
yöneticileri!
Rab’in
söylediklerini dinleyin
Ey Gomora
halkı!
Tanrımız’ın
yasasına kulak verin
Kurbanlarınızın
sayısı çokmuş
“Bana ne” diyor
Rab
Yakmalık koç
sunularına
Besili
hayvanların yağına doydum.
Boğa, kuzu,
teke kanı değil istediğim
Huzuruma
geldiğinizde
Avlularımı
çiğnemenizi mi istedim sizden?
Anlamsız
sunular getirmeyin artık
Buhurdan
iğreniyorum
Kötülük dolu
törenlere
Yeni Ay, Şabat
Günü kutlamalarına
Ve
düzenlediğiniz toplantılara dayanamıyorum
Yeni Ay
törenlerinizden
Bayramlarınızdan
nefret ediyorum
Bunlar bana yük
oldu.
Ellerinizi açıp
bana yakardığınızda
Gözlerimi
sizden kaçıracağım
Ne kadar dua
ederseniz edin dinlemeyeceğim.
Elleriniz kan
dolu
Yıkanıp
temizlenin
Kötülük
yaptığınızı gözüm görmesin.
Kötülük
etmekten vazgeçin.
İyilik etmeyi
öğrenin.
Adaleti
gözetin.
Zorbayı yola
getirin.
Öksüzün hakkını
verin.
Dul kadını
savunun…
Bunu söyleyen
Rab’dir…”
(Tevrat; Yeşaya;
1/10-20)
***
“Yeryüzünde
kendinize hazineler biriktirmeyin
Burada güve ve
pas onları yeyip bitirir
Hırsızlar da
girip çalar
Bunun yerine
kendinize gökte hazineler biriktirin
Orada ne güve
ne pas onları yeyip bitirir
Ne de hırsızlar
girip çalar
Hazineniz neredeyse
Yüreğiniz de
orada olacaktır…
Hiç kimse iki
efendiye kulluk edemez
Ya birinden
nefret edip öbürünü sever
Ya da birine
bağlanıp öbürünü hor görür
Siz hem
Tanrı’ya
Hem de paraya (mamon)
kulluk edemezsiniz!
Size şunu
söylüyorum:
‘Ne yeyip
içeceğiz’ diye canınız için,
‘Ne giyeceğiz’
diye bedeniniz için kaygılanmayın.
Can yiyecekten
beden de giyecekten önemli değil mi?
Gökte uçan kuşlara bakın!
“Zenginlerden
birisi İsa’ya sordu:
‘Sonsuz yaşama
kavuşmak için
Nasıl bir
iyilik yapmalıyım?’
İsa dedi: ‘İyi
olan yalnızca birisi var
Sonsuz yaşama
kavuşmak istiyorsan
O’nun
buyruklarını yerine getir.’
‘Hangi
buyrukları’ dedi adam.
Dedi ki: ‘Adam
öldürmeyeceksin!
Zina
etmeyeceksin!
Çalmayacaksın!
Yalan yere
tanıklık etmeyeceksin!
Annene babana
saygı göstereceksin!
Komşunu kendin
gibi seveceksin!’
Zengin ‘Bunları
gençliğimden beri yapıyorum’ dedi.
Dedi ki: ‘Git,
üzerindeki malları sat,
parasını
yoksullara ver.
Böylece
göklerde hazinen olur
Sonra gel beni
izle.’
Adam hızla
oradan uzaklaştı…”
(İncil; Matta:
10/17-31, Luka: 18/18-30)
***
“İsa
Yaruşalim’e gitti.
Tapınağın
havlusunda sığır,
Koyun ve
güvercin satanları,
Ve para
bozduranları gördü.
Hepsini
tapınaktan kovaladı.
Para bozanların
paraları döküp
Masalarını
devirdi.
Şöyle bağırıyordu:
Tanrı evini
haydut inine çevirdiniz
Pazar yeri
yaptınız. Yıkın şu tapınağı!
Üç günde
yeniden yapacağım…”
(Matta;
21/12-13, Markos; 11/15-17, Luka; 19-45-46).
***
“Bilir misin,
nedir zor olan?
Boyunduruk
altındakileri salıvermek…
Zor zamanda vermek…
Öksüzün başını
okşamak…
Düşmüşün
elinden tutmak…
İman etmek…
Göçlüklere
göğüs gerip acıları paylaşmak;
Sevgi ve
merhamet yumağı olmak…”
(Kur’an; Beled;
9-18).
***
“İyilik,
yüzlerinizi doğuya veya
batıya
çevirmeniz değildir.
Asıl iyilik
Allah’a, ahiret gününe,
Meleklere,
Kitaba ve peygamberlere inanmanız,
O çok
sevdiğiniz mallarınızdan,
Yakınlar,
öksüzler, ihtiyaç sahipleri,
Yolu
kesilmişler, düşürülmüşler,
Boyunduruk
altındakiler için vermeniz,
Cân-ı gönülden
namaz kılmanız,
İhtiyaçtan
fazla olanı vermeniz,
Sözünüzün eri
olmanız,
Güçlüklere
göğüs germenizdir.
İşte bunlardır
sözü namus bilenler!
İşte bunlardır
Allah bilinciyle yaşayanlar!”
(Kur’an; Bakara;
177).
***
“Bir zenginlik
yarışıdır
Oyalanıp
duruyorsunuz.
Mezarlarınıza
girinceye kadar
Süren bir oyun
ve oynaş…
Fakat hayır!
Yakında bileceksiniz.
Fazla uzak
değil; çok yakında bileceksiniz.
Evet, daha
derinden bakabilseydiniz,
Bir ateş
çemberine doğru
Yuvarlanmakta
olduğunuzu görürdünüz.
Kendi
gözlerinizle onu apaçık göreceksiniz.
O gün her nimetten
Tek tek
sorgulanacaksanız…”
(Kur’an: Tekâsür;
1-8)
***
“Yalancı
(sahte) din nedir
Haber vereyim
mi (gördün mü?)
Öksüzü hor
görür
Yoksulun
halinden anlamaz
(Üstelik namaz
kılar ki)
O namaz
kılanların vay haline!
O kuru kuruya
yatıp kalkanların vay haline!
Çünkü gösteriş
yapıyorlar,
En küçük
yardıma bile yanaşmıyorlar.”
(Kur’an; Maun;
1-7)
***
“Firavun
yeryüzünde büyüklük taslamış
Ve halkını
sınıflara ayırmıştı.
Onlardan bir
grubu ezmek istiyordu.
Oğullarına
kurbanlık muamelesi yapıyor,
Kadınlarını hayâsızlığa
zorluyor,
Sürekli terör
estiriyordu.
Biz ise
Yeryüzünde
ezilenlere lütufta bulunmak,
Onları önderler
yapmak,
Ve Firavun’un
yerine geçirmek istiyorduk.
Onları
yeryüzünde işbaşına getirmek suretiyle
Firavun, Haman
ve ordularına
Korktuklarının
başlarına geleceğini
Gösterelim
istiyorduk…”
(Kur’an; Kasas;
4-6)
***
Yunus ne güzel
söylemiş: “Dört kitabın manası bellidir bir Elif’te…
Sadece dört
kitabın mı?
Bütün
suhufların, ilahi bildirilerin, metinlerin manası bellidir bir Elif’te…
Ey yeryüzünün dindarları!
Kitabın
anasıdır bunlar, yan yollardan çıkın, ana yola dönün!
İster Rahman
deyin, İster Allah…
İster El deyin,
ister Enlil…
İster Yehova
deyin, ister Ahura-Mazda…
İster Tao
deyin, ister Tengri…
İster Zeus
deyin, ister Krişna…
İster Ha diye
yazın ister Sad
İster Vav
diye kıvırın ister Nun
Hepsinde Elif
var.
Bize seslenen
evrenin ruhu birdir.
Yerlerin ve
göklerin nuru birdir.
Bize çokluk
görünen vahdet birdir.
Bütün güzel
isimler (Esma’ul-Hüsna) O’nundur.
İyiye, güzele,
doğruya dair ne varsa O’ndandır.
Adalete ve
merhamete dair bütün sesler O’ndandır.
Öksüzün,
yoksulun, ezilenin, mazlumun çığlığıdır O.
Zebur olur,
Tevrat olur, İncil olur, Kur’an olur.
Dört bin
kitaptan da gelse tanırsınız O’nu.
Ummu’l-Kitap
(Kitabın anası) birdir.
Her öksüze “Yavrum!”
diye seslenir.
Recep İhsan ELİAÇIK
recepihsan@gmail.com
http://ihsaneliacik.net
"Işk
derdiyle hoşem el çek ilâcumdan tabîb
Kılma dermân kim helâküm zehri dermânundadur"
Fuzuli
Yaklaşık Anlam: “Ey
tabib! Aşk derdinden memnunum; beni iyileştirmeye çalışma!... Senin
vereceğin derman asıl benim helakimi hazırlayan zehir olacaktır!..”
«Şeb-i yeldâyı müneccimle muvakkit ne bilir;
Müptela-yı gâma sor kim geceler kaç vakit!»
Sâbit
Yaklaşık Anlamı: En uzun gecenin hangisi olduğunu ne müneccim, ne de takvim yapanlar bilir... Gam tutkunlarına sor ki geceler kaç saattir.
"Canıma bir merhaba sundu ezelden çeşm-i yâr
Öyle mest oldum ki gayrın merhabasın bilmedim."
Ahmed Paşa
Yârdan mehcûr iken, düştük
diyâr-ı gurbete,
Dehr, gösterdi bize hicrân hicrân üstüne.
Hem mey içmez, hem de güzel sevmez demişler hakkımda,
Eylemişler Râsîh'e bühtân bühtân üstüne..
Râsîh
Ayıttı ol peri, birgün düşüne girüren bir şeb,
Sevincimden nice yıllar geçipdir görmedim uyku.
Zati
Yaklaşık Anlamı:
(O peri gibi güzel "bir gece düşüne gireceğim" diye vaatte bulundu
Nice yıllar geçti sevincimden uyku görmedim )
Çoban
Oybirliğiyle koyunlar
keçiyi seçer
kendilerine başkan
oysa sürünün başına
kurdun akrabası
köpeği koyar
çoban
Sunay Akın
‘Biz De İkisi De Var’
Geçen hafta içinde Habertürk TV’de Palçiçek Pamir’in Karşıt Görüş proğramına çıktım. Proğramda MUSİAD eski başkanlarından Erol Yarar ile İslam ve Burjuvazi konusunu tartıştık.
Tartışmadan her ne kadar entelektüel bir haz alamasam da, temel mesajları verme açısından fena olmadı. Aşırı yüklenme nedeniyle internet sitem az kalsın çöküyordu. Mail trafiği de cabası…
Bu yoğun ilgiden “İslam abdestli kapitalizm üretmek için var değildir” mesajının yerine ulaştığı anlaşılıyor.
Erol Yarar gibilerin “Sahabeye hakaret ediyor” veya “Komünistlik yapıyor” salvolarının bunu durdurması mümkün değil. Pandoranın kutusu açıldı. Bu tartışma daha da büyüyerek devam edecek ve zamanın ruhunun değiştiğini herkes görecek.
Bize eskiden “yeşil komünist” derlerdi. Şimdi yeşile de gerek kalmadan “komünist” diyerek ‘bahçelerine’ sarılıyorlar. Sırrı Sürreyya Önder dostumun telefondaki espirisi her zamanki gibi harikaydı: “Artık yeşile de yok, terfi etmişsin, hadi hayırlı olsun!”
12 Eylül’den hemen önce, o zaman Kırşehir’de lisede okuyordum, Akıncılar ve MTTB’ye gider gelirdik. Duvarlara “Sınırsız ve sınıfsız İslam toplumuna doğru” diye yazılar yazardık. O zaman yaftamız yeşil komunistti…
Sonra yeni yaftalarımız oldu: Radikal, İrancı, mezhepsiz, modernist, tarihselci, dinde reformcu…
Bunlar da hakkımda yazılan son iki eleştiri yazısından: Liberal-sosyalist, materyalist, naturalist, neo-mutezilî, batınî, ulusalcı…
Yaftalamadan edemiyor yurdum insanı.
Ha babam yafta vuruyorlar.
Ahmed Arif’in “33 Kurşun” şiiri aklıma geldi: “Vurun ulan, vurun, ben kolay ölmem!”
30 yıl önce (1980) Mamak Cezaevi kapısında başçavuşa verdiğim cevap, Balçiçek Pamir’in proğramındaki (2009)“Kendinizi ne olarak tanımlıyorsunuz?” sorusuna verdiğim cevap ile aynı: Müslüman.
Bu kadar.
***
Kur’an’ın “tarihe, hayata ve tabiata dönüşü” için esastan bir yeniden okuma yapıyoruz. Bu, Muhammed İkbal’in “İslam’da dinî düşüncenin yeniden inşası” dediği şeydir. Hz. İsa’nın dediği gibi “Karanlıklarda söylediklerinizi bir gün gelecek çatılardan haykıracaksınız.” Hiçbir güç buna engel olamaz. Hiçbir yaftalama bunu durduramaz ve saptıramaz.
Artık Ebuzer İslam’ı var. Solculuğa, komunistliğe gerek yok. Çağın vicdanı buradan çıkacak. Ebuzer, ıssız çölde yattığı o mezardan kalkarak çağımıza gelecek. Tıpkı İsa’nın mezarından kalkıp döneceği gibi dünyaya dönecek. Tabiî bu, Musa’nın, İsa’nın, Muhammed’in, Ali’nin, Ebuzer’in vb. getirdiği ve savunduğu İslam’ın ruhunun geri dönmesi; zihinlerde bilinç, yüreklerde heyecan olarak yeniden yeşermesi demek oluyor.
Bunun önüne geçmek mümkün değildir. Ben veya bir başkasının katkısı fark etmez, tarihin akışı bu yöndedir. Onun için ‘zamanın ruhu değişti’ diyorum.
***
Gerçi defalarca yazdım, bilen biliyor ama binlerce kişi yazılarımızla yeni karşılaştığı için iki konuya açıklık getirmek istiyorum.
Birincisi proğramda Hz. Osman’a hakaret ettiğim iddiasıdır.
“İslam’ın yenilikçileri” kitabımızın birinci cildindeki “Hz. Ömer”, “Hz. Ali”, “Ebuzer”, “Ammar b. Yasir” bölümlerini okuyanlar bilirler, biz dönemin ekenomi-politik analizini yapıyoruz. Eğer bunu yapmazsak mesafe katedemeyiz. Çünkü yeryüzünde İslam ümmeti diye bir şey varoldukça bu isimler de var olacaktır. Bunları silip atamayız, olayları görmemezlikten gelemeyiz. Çünkü istediğiniz kadar ayet hadis okuyun “Bahçe sahibi” dindar zihin hemen “Hz. Osman’a, Abdurrahman bin Avf’a, Saad bin Ebi Vakkas’a ne diyeceksin?” demekte ve ayeti hadisi tınlamamaktadır.
Dindar zihnin şunu bilmesi gerekiyor: Ebuzer (ve şu an biz) Hz. Osman’ın kişisel hayatını, hayasını, imanını, peygamberimize olan yakınlığını, İslam’a olan hizmetlerini eleştirmedik, eleştirmiyoruz. Böyle bir şey olamaz, olabilemez.
Fakat “kamu icraatı” eleştiriye açıktır.
Çünkü ülke (ümmet) hazinelerinin anahtarı kendisine teslim edilmiş olan, savaşa ve barışa karar verme yetkisi kendisinde olan, halkın mukadderatını etkileyecek kararlar verme makamında oturan yani kamu otoritesi yetkisi kullanan herkes, evet herkes eleştirilebilirdir.
İşte “herekse ait olan” bu alan (kamu) “herkesin” eleştirisine açıktır.
Kamu yetkisini kullandığı sürece hem hesap sorulabilir ve hem de eleştirilebilir olmak durumundadır. Aksi halde hesap sorulamaz ve eleştirilemez olursa diktatör ve hatta giderek tiran olur. Zaten diktatörlük ve tiranlık da bundan başka bir şey değildir.
Bu eleştiriyi yapacak olanlar da o ülkenin (ümmetin) aydınlarıdır. Aydın bu anlamda halkın vicdanıdır. Eleştirilemeyeni eleştirebilendir. Gelecek nesillerin ibret almasını ve bir daha o hataların tekrar edilmesini engelleyecek olan “eleştirel analizi” ortadan kaldıran “kutsallık perdesine bürünme” ve böylece “kamu icraatlarını sorgulamaz kılma” nın büyüsünü bozar. Böylece aydın ülkenin (devletin/ümmetin) donmuş dimağını açarak geleceğe yürümesini sağlar.
İşte Ebuzer bunu yapmıştır. Sahabenin çoğu da bunu yapmıştır. Hz. Osman da hiçbir zaman kamu icraatlarının eleştirilemez olduğunu söylememiştir. Bizzat hilafet makamında çatır çatır tartışmışlardır.
Eğer siz geçmişte hilafet makamında oturmuş birisini, kamu icraatları sebebiyle eleştirilemez görürseniz, bugün de, aynı/benzer makamda oturanları eleştirilemez görürsünüz. İslam toplumlarında eleştirilemez, sorgulanamaz, hesap sorulamaz liderlerin çıkıp durmasının kökleri buralara dayanmaktadır. Çünkü kamu bilinci yeterince gelişmemiştir. “Kamu icraatları sebebiyle eleştiri” ile “kişiliğe hakaret” birbirine karıştırılmaktadır.
Halbuki ilki meşru, ikincisi yasaktır.
Bu söylediğime değil Hz. Osman, Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Ali, eğer kamu yetkisi kullanmışsa Ebuzer, hatta Hz. Peygamber’in kendisi bile dahildir. Ona Allah’ın Resulü olarak tabiî ki itaat etmemiz gerekir, amennâ fakat “kamu icraatı” söz konusu olunca, ‘savaşı şöyle yapalım’, ‘barışı imzalamayalım’, ‘hurma ağaçlarını aşılamayalım’ vs. diyebilirsiniz. Eğer bunlardan kaynaklanan bir zarar ortaya çıkarsa ‘bu yanlıştı, yapmamalıydık’ deme hakkınız vardır. Bunların hepsi olmuştur.
Bugün dahi “kamu yetkisini” kim kullanıyorsa “kamudaki tüm icraatları” eleştiriye açık olmak durumundadır. Çünkü kamu “herkese ait olan” demektir ve herkese ait olan hakkında karar verenler eleştiriyi göze almak durumundadırlar. Aksi halde tabiatları kaldırmıyorsa istifa etmeli, yerlerini tahammüllü olanlara bırakmalıdırlar. “Kamu” adı üzerinde kimsenin özel alanı, malı, mülkü ve çiftliği değildir. Nihayetinde ölmek, istifa etmek veya emekli olup gitmek suretiyle kamu görevi bitecek ve fakat milletin/ümmetin örgütlü gücü, ortak hazinesi veya toplumsal tini (ruhu) demek olan “kamu” devam edecektir.
İşte buna kamu bilinci diyoruz. (bkz. “En büyük kamu” başlıklı makale)
Bu nedenle başta Hz. Osman olmak üzere sahabeler “kamu icraatları” sebebiyle eleştirilemez ve sorgulanamaz değildir. “Burada yanıldı” demek sanıldığının aksine gayet ilerletici ve ders çıkarıcıdır. Üstelik günümüze yönelik son derece öğretici tarafları var. Öyle ki “Adalet Devleti” adlı kitabımdaki kimi kamu felsefesi teorileri, Hz. Osman döneminin yanlış icraatlarından çıkardığım sonuçlardan çıkarılmıştır. Yani bana gayet öğretici olmuştur.
***
İkincisi proğramda komunistlik yaptığım iddiasıdır.
“Kur’an’dan kapitalizm hele abdestli kapitalizm hiç çıkmaz. Eğer bir ekonomi-politik çıkarılacaksa, Kur’an kavramlarını kullanmadan, bugünün kavramları ile söyleyecek olursak sosyalizme eğilimlidir…”
“İslam’ın politik duruşu sol bir duruştur.”
Bu sözlerden benim komunistlik yaptığım nasıl çıkıyor?
Şunu da söyleyeyim: Kelime anlamıyla komunist (communist) sözcüğünden rahatsız olmam. Çünkü İslam’daki cum’a, cem, cemaat, cumhur sözcüğü ile aynı köktendir: topluluk, toplu, ortaklaşa olan demektir. Fakat bir ideoloji olarak komunizm ile herhangi bir alakam yoktur. Kendimi solcu, sosyalist veya komunist diye tanımladığım hiç görülmemiştir. Kur’an’dan çıkardığım kimi ekonomi-politik yorumların bunları çağrıştırır olması, bir ideoloji olarak komunizmi savunduğum anlamına gelmez. Nitekim “devlet kapitalizmi” tabirini kullanmıştım.
Daha önce Gerçek Hayat Dergisi’nde “Biz de ikisi de var” başlıklı makalede ve “Mülk Yazıları” kitabıma aldığım “Kur’an’dan kapitalizm mi çıkar sosyalizm mi?” başlıklı makalede bu konuları etraflıca anlatmıştım.
Bu kavramları kullanarak meseleyi anlatmaktan kastım “çağın idraki” içinde konuşabilmektir. Aksi halde “İslam o değildir bu değildir” dediğiniz zaman çağın idraki içine giremiyor ve o dili kullananlarla iletişim kuramıyorsunuz.
Buradan bakılınca asıl söylemek istediğim şu: İslam’ın politik duruşu sol ise metafizik duruşu sağ olur. Çünkü “Evreni yaratan ‘Allah’ var, yerin göğün ‘sahibi’ O’dur, Allah’ın ‘yasa’ları ile oynamamalıyız, yarattığı tabiat ‘düzen’ine uymalıyız, gönderdiği peygamberlere ‘itaat’ etmeliyiz…” dediğinizde bunlar çağın idrakinde gayet ‘sağ’ vurgulardır. Bu açıdan metafizik duruşu sağ olur.
Öte yandan “Zulme karşı direnmeliyiz, kula kulluğa son vermeliyiz, açları, yoksulları doyurmalıyız, malımızı onlarla bölüşmeliyiz, zengin ile yoksul eşit hale gelinceye kadar yardımlaşmalıyız, faize son vermeliyiz, insana emeğinden başkası yoktur, zulmedenler yakında nasıl bir inkılab ile devrileceklerini göreceklerdir, ezilenler yeryüzünün varisi olacaktır..” dediğinizde bunlar da çağın idrakinde gayet ‘sol’ vurgulardır.
Demek ki ‘çağın idraki içinden’ konuşursak, İslam’ın metafizik duruşu tabiattaki ‘yaratıcının koyduğu düzeni koruma’ gibi sağ temalar içerirken, politik duruşu insanlıktaki ‘bozuk düzeni değiştirme’ gibi de sol temalar içeriyor.
Bu nedenle Gerçek Hayat Dergisi’ndeki o yazıda (8 ay önce) anlattığım gibi, 30 yıl önce Mamak Cezaevi’nin kapısında başçavuşun “Sağcı mısınız, Solcu musunuz ulan!” sorusuna Balçiçek Pamir’in proğramındaki gibi “Müslümanım” demiştim. Başçavuş kızıp “Ne demek lan o, biz gavur muyuz? Birileri çıkmış adalet, eşitlik, özgürlük, yoksulluk, açlık, emek, devrim mevrim diyor, birileri de Allah, kitap, vatan, millet, din, iman diyor. Siz hangisini diyorsunuz?” deyince “Biz de ikisi de var” demiştim.
Aynı yaftalar, aynı kalıplar, aynı önyargılar….
Artık bunları kırmanın zamanı geldi de geçmedi mi?
Recep İhsan ELİAÇIK
recepihsan@gmail.com
http://ihsaneliacik.net
Kim Pejmurde / Islak Saçlarımdan Öpebilirsin Azizim
1)
Ne zaman ağlasam,
yüzümün göç ettiği boynunun kenarı..
Allah'ın göndermediği bir Peygamber'di yüzün:Çocukluğumun tutunduğu,Urfa'da...
Bana söylediğin kutsal söze tutundum yıllarca: "SAMİMİ OL!"
Rabıta akşamlarından bu yana çok büyüdüm.
Unuttum herşeyi,yüzün hâr-
iç-kim pejmurde?...
Zamanı ve sabrı emziren bir tapınağa dönen kalbime adadım kendimi
Karnında taşıdım annemi onca zaman
Kayda geçmeyen ruhumu tekmeledim hep.
Herkes beni oğul zannedince
Ellerimi çırpa çırpa ayrıldım yanmış parmak uçlarımla memelerinden
oysa ben bir kayıptım eteğine gömdüğüm mezarımı silince yüzüme.
Kalbim kesildi dedim
Bekle gelir dedi
Anne!!! diye haykırdım,sular değil, kalbim kesildi!
Beni sensizlikle karıştırdılar
İtikaflar çaldım ,olmadı/m
Yatsıları üfledim mumlara,bitmedi yalanlar.
Bunalıma girdik kalbimle, kurbanlık
Yedi fakir olduk payına razı
gelmedi bayram bize hiç.sus'tuk!
Beni unuttun ya,neyle unuttun?
Kalbimin kıyılarına vurdu parmaklarım
Kirpiklerimi topladım ağlayarak sabahları
dindim!
Kesik kalbimi aldım
ateşle Yu'dum,l/adım:kîn 'e bulandı... (*)
bundan kelli bizim kalan:ander'dir. (*) (*)
yaşarken susacağımız...
Dilimin üstündeki kapoçi:müjdemdir çöllere (*)
2)
Ben her okunan duada ya'sin.
her kardeşte kuyu'su.
Her gidişin geride kalan masum sözlüsü.
ki bütün denizleri tülbentine saram
saçların yerine.kaldır başını,
Gökten çektim ellerimi Rabbim artık yerden seslendi
Bahçeme bir hoyrat girdi
Gülümü dermeden dalımı kırdı
şu sevmeye kıyamadığın bir kötünün koluna girdi
bu senin bakmaya kıyamadığın ölem ölem kıyamadığın...
şimdi elem olsun bana kıtlığın
seni yakınların da sevsin deme bana
bırak beni yakınlarım yaksın,ki düşsün yolum uzaklara
Hayrına çağrıldığım evlerden iftiralarla k/ovulurken
Yakınlarım söyler sana, bana söyle(ye)mediklerini (!)...
Diktim kulağımı toprağa ey kuzey'lim,sesleri onların olsun!
Ben bir tespihim artık ,Kaybedenlerin çektiği!...
Batsın bu sofralar, suyu bile hain şehrimin.
ekmeğimi bölüştüğümü söyleyenler bile yalan söylemiş
ben böldüysem kendimi bölmüştüm ellerine...
Bir elim,ülkemin güneyinde babaannemin eli
diğer elim ülkemin kuzeyinde senin...
yaralarıma sürdüm melhem diye merhametinizi...
ırsî bir ağıt kapladı ruhumu..ben bozlaktan başka birşey değilmişim!
3)
ellerim de kor var
onların gözlerinde tor!
ben yazarsam yakarım
onlar bakarsa sapar!
uzanılamamış tüm ciğerlerin ithamıyım.
gariban kedileri nankör sanan entel nan'körlerin!
ayırdım yollarımı herkesten ateş ve suyla
Onlarla yanmaya gittiydim amma!
döndüm kendimle yunmaya...
Çimdim ziyan olmuş iyi niyetlerimde (*)
ki: ıslak saçlarımdan öpebilirsin azizim...
03:07 16-11.2009 03:07-Kıztaşı-İst..Kayıpkentli
******************************************************************************
Çimmek :Yıkanmak
Bundan Kelli :Bundan gayrı/sonra
"Yu"-mak :Yıkamak
Kapoçi :Çıbanın üstünde toplanan su
Ander
: fırtına adlı dizi sayesinde gündeme gelmiş güzel bir karadeniz
türküsüdür. bu türkü kimi yerlerde gaybana sevdaluk olarak da geçer.
ek bilgi: ander trabzon dolaylarında sıkça kullanılan bir sözdür. kötü,fena anlamındadır.ander kalmaksa yok olası manasına gelmektedir.
örn:ah duman kara duman
sardi dört yanımızi
ander kalsun sevdaluk oy
alacak canımızi
ha bu ander sevdaluk oy
alacak canımızi
***********************************************************************
Şiire dair kısa kısa:
16 Ekim Dünya Gıda Günü nedeniyle BM haberi:
“Birleşmiş Milletler (BM) dünyada açlık sorunu yaşayan insan sayısının 1 milyarı geçtiğini açıkladı. BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Dünya Gıda Programı’na (WFP) yayınladıkları ortak raporda, dünyada açlıkla mücadele eden insan sayısının, 2009 yılında 100 milyon artarak, 1 milyar 20 milyona ulaştığını bildirdi. Raporda, bu sayının son 40 yıldaki en yüksek aç sayısı olduğu ifade edildi. FAO Genel Sekreteri Jacques Diouf rapor açıklanırken, ‘Aç insanların sayısındaki artış tahammül edilemez noktada’ dedi. Diouf, ‘Açlık sorunun yok edilmesi için ekonomik ve teknik olanaklarımız var, ancak açlığı sonsuza kadar yok etmek için eksik olan siyasi iradedir’ diye konuştu…”
Görüldüğü gibi 1 milyar 20 milyon insan “yeryüzünün” sokaklarında aç dolaşıyor.
Oysa kıssaların anasında ne deniyordu: “Orada (yeryüzünde) aç kalmazsınız, çıplak olmazsınız, susuzluk çekmezsiniz, güneşin sıcağında yanmazsınız.” (Taha; 118-119)
Yani “yasak ağaçlardan” (adam öldürmek, hırsızlık, yolsuzluk, fuhuş, zulüm, işgal, şiddet, sömürü vb.) yediğiniz takdirde açlık, çıplaklık, susuzluk, yanma; ateş, kaos ve krizden kurtulamazsınız…
Bunlar olmadığı takdirde yeryüzü sizin için “cennet” aksi halde “cehennem” olur…
Yeryüzünün cennete veya cehenneme çevrilmesi bizim kendi ellerimizle yaptıklarımızdan dolayıdır…
Her kim her sabah üzerine güneşin yeniden doğduğu, çiçeklerin açtığı, nehirlerin aktığı, kuzuların melediği, kuşların uçuştuğu, insanların cıvıldadığı bu yeryüzü cennetini “yasak ağaçlara” dokunarak “cehenneme” çevirirse ettiğini bulacaktır. Her kim de cehenneme çevrilmiş yeryüzünü tekrar cennete dönüştürmek için çalışırsa karşılığını eksiksiz bulacaktır…
***
İşte dünyaya böylesi bir bakışa Ali Şeriati “Tevhidî Dünya Görüşü” diyor.
Yani kozmosu bir ve bütün halinde kavrama, yeryüzünü bir ve bütün halinde kavrama, insanlığın bir ve bütün olduğuna; renk, ırk, kavmiyet, milliyet, cinsiyet, mülkiyet bakımından Allah’ın önünde eşit ve özgür olduğuna inanma…
Tüm insanlığı Ehlullah (Allah’ın ailesi) gibi görme…
Buradan bakılınca tevhid ve şirk bu birlik ve bütünlükle ilgili olur.
İnsanları renk, ırk, kavmiyet, milliyet, cinsiyet ve mülkiyet bakımından ayıran ve parçalayanlar Allah’a (bire/bütüne) şirk koşmuş olurlar.
Burada “Allah” teolojik bir kavram değil; bilakis sosyolojik ve antropolojik bir kavrayıştır. Hasan Hanefi’nin dediği gibi Kur’an’a baktığımızda Allah’ın kendisini teorik değil; “pratik” bir düzeye yerleştirdiğini görürüz. Allah bir logos değil; fakat daima bir fiil halindedir. Allah, akılla kavranabilen bir obje, bir fikir, bir kategori değil; fakat bir “davranış” ve “vaziyet alış”tır. Allah, tanımlamadan uzak fakat varlığın yanında olup epistemolojiye değil ontolojiye dahildir.
Bu durumda diyebiliriz ki “Allah” insanların dünyasında ihtiyaç, umut ve arayışlarda ortaya çıkmaktadır. Muhammed’in Allah’tan aldığı okyanustan kabına dolan kadardır. İhtiyacınız, umudunuz ve arayışınız oranında kabınızı doldurabilmektesiniz. Siz ihtiyaç hissetmez, umut bağlamaz ve aramazsanız kabınız bomboş olacaktır. Yani dışınızda değil; içinizde Allah yok demektir. Kör açısından güneş neyse ihtiyaçsız, dertsiz, umutsuz ve arayışsız biri için de Allah odur…
Madem Allah ihtiyaç, dert, umut ve arayış oranında insanların dünyasında tecelli ediyor, şu halde, Allah insanın en temel ihtiyacı neyse onun arayışında görünür (müzahir) oluyor. Bu ise, kıssaların anasında değinilen açın, çıplağın, susuzun ve yanan adamın arayışında ortaya çıkıyor. Demek ki Allah açın, çıplağın, (maddi ve manevi) susuzun ve yanan adamın ruhu ve umudu olarak inkışaf ediyor; yani keşf ve müşahade olunuyor. (‘Fakirin neyi var Allah’tan başka’ veya ‘Umut fakirin ekmeğidir’)…
Kanımca bunun böyle olmasını Allah istemiş görünmektedir. Sanki insanların dünyasında dipten gelen bir arayış dalgası halinde müzahir (kural, ilke ve değerleriyle görünür hale gelen) olmak istemektedir…
Bu nedenle tarih boyunca peygamberlerin hep yoksulun, “açın, çıplağın, susuzun ve güneşin sıcağında yanan” adamın sesi ve soluğu olarak ortaya çıktığını görüyoruz.
Ne garip bir cilvedir ki yoksulların ve açların sesi olmak tarihte ilk defa modern çağda materyalist ve ‘Allah’sız’ bir ideolojiye kalmıştır. Bu nedenle de tutmuyor. Çünkü eşitlik söylemi biraz “irrasyonel’ ve fakat imkansız değildir. İnsanoğlunu, dünyanın acımasız dönen çarkı karşısında, ancak bitmek tükenmek bilmeyen derin bir maneviyatla beslenen adalet özlemi ve eşitlik arayışı ayakta tutabilir. Aksi halde teker teker yıkılır ve teslim olur. Kuşaklar boyu süremez. ‘Mümkün gerçekten daha fazla gerçektir.’
***
Bu nedenlerledir ki “yeryüzünde 1 milyar aç” meselesi her şeyden önce “Allah” davası ile ilgilidir. Kur’an perspektifinden bakarsak bu tevhid-şirk konusuna girer. Çünkü Kur’an’da şirk kavramının geçtiği ilk yer “Bahçe sahipleri” kıssasıdır. “Keşke Rabbime şirk koşmasıydım” diyen Bahçe sahibi zengin dindarlık iddiasında ve fakat bahçesine (sermayesine/tarlasına/parasına/mülküne) tapmaktaydı.
Demek ki bugün peygamber gelse, 14 asır önce “Bu kız çocukları hangi suçudan dolayı öldürüldü?” diye çağa seslendiği gibi, bugün olsa “1 milyar insan hangi suçundan dolayı aç?” diye soracaktı. Gelen ilk ayetler buradan başlayacaktı. Allah ilk buradan çağa seslenecek, yoksulların ve açların lehine, mülk sahiplerinin ise aleyhine olarak tarihin akışına müdahil olacaktı.
İlk 23 surede o günün 9 büyük mülk sahibi kabile ağasını; Velid bin Muğire, Umeyye bin Halef, Ebu Cehil, Ebu Süfyan, Ebu Leheb, Utbe bin Rabia, Ebu Amr es-Sakafi vb. eleştirerek işe başladığı gibi başlayacaktı. Çünkü bunlar bir tanrıya inanan, namazında niyazında insanlardı. Kabe’nin yeniden yapımında Velid bin Muğire ‘haram para getirilmemesini’ istemişti… Ebu Cehil beş vakit (evet beş vakit) namaz kılıyordu. ‘Vay o namaz kılanların haline’ ayetinin yer aldığı Maun suresi onun hakkında nazil olmuştu…Bunların çoğu Kabe’yi yedi defa tavaf eder, cünüp olunca boy abdesti alır, Ramazan ayında oruç tutarlardı… (İbn Habib’in el-Muhabber adlı eseri cahile dönemi Araplarının dini hayatına dair çok kıymetli bilgilerle doludur. Oradan anlaşılıyor ki İslam’da dini ibadetlerin (nusuk) hiç birisi yeni değildi; hepsini başta yukarıdaki elebaşılar olmak üzere cahiliye Arapları yapıyordu.)
Demek ki bugün olsa, örneğin, Türkiye’nin en zengin 9 büyük ailesini; Koç ailesi (6 milyar dolar üzeri), Sabancı ailesi (6 milyar dolar üzeri), Şahenk ailesi (5-6 milyar dolar), Ülker ailesi (5-6 milyar dolar), Doğan ailesi (4-5 milyar dolar), Tara ailesi (4-5 milyar dolar), Eczacıbaşı ailesi (3-4 milyar dolar), Yazıcı ailesi (3-4 milyar dolar), Dinçkök ailesi (3-4 milyar dolar) gibi büyük mülk sahiplerini aynı onları eleştirdiği gibi eleştirerek “ilk mesajlar” başlayacaktı…
Aynı şekilde yeryüzünün 9 büyük mülk sahibini; Warren Buffett (Yatırımcı/62 milyar dolar), Carlos Slim Helu (Telekom/ 60 milyar dolar), Bill Gates (Microsoft/58 milyar dolar), Lakshmi Mittal (Çelik/ 45 milyar dolar), Ingvar Kamprad (Ikea/31 milyar dolar), KP Singh (Gayrimenkul/ 30 milyar dolar), Oleg Deripaska (Aluminyum/28 milyar dolar) eleştirerek küresel çapta “ilk mesajlar” başlayacaktı…
Çünkü çağımızın yerel ve küresel çapta “Bahçe sahipleri” bunlar ve bunların “zuhruf”una (altına, paraya, lükse, şatafata) özenen daha yüzlercesidir…
Bunlara sorsan önceki çağlarda olduğu gibi “Mallarımız üzerinde dilediğimiz gibi hareket edemeyeceğimizi sana namazın mı emrediyor ey Şuayb?” (Hud; 87) diyecekler, “İsterse Allah’ın doyuracağı kimseleri mi biz mi doyuracağız?” (Yasin; 47) diye mustağnileşecekler, “Yanlarındaki ile eşit hale gelmekten” (Nahl;71) ödleri kopacak ve “Zenginliği kendi aralarında dönüp dolanan bir devlete” (Haşr; 4) dönüştürdükleri için onu korumak için her yola başvuracaklardır.
Bunun böyle olacağını görmemek için Kur’an’ı teberrürken ve ölülerin arkasından okuyup durmak lazımdır (!).
***
İşte çağın peygamberâne misyonu bunların karşısına dikilip “Lehu’l-mülk” diyen söylemdir.Yani Mülk Allah’ın (herkesin/kamunun) dur. Allah’ın toprağı, suyu, merası, otlağı, bağı, bahçesi, doğalgazı, petrolü, alimunyumu insanlığın ortak mülküdür. Bunlar üzerinde tekel oluşturulamaz, adilce paylaşılmalıdır. Hiç kimse tek başına bunların baronu ve ağası olamamalıdır.
BM raporlarına göre Afrika kıtasındaki açlık sorununu çözmek için 40 milyar dolara ihtiyaç var. Yukarıdaki listeye bakın, örneğin ilk sıradaki Warren Buffett’in tek başına serveti 62 milyar dolar!
Ee mesele gayet açık değil mi?
Yeryüzünde 1 milyar insan aç dolaşıyor, öte yandan bir adam tek başına bir kıtanın açlık sorununu çözecek servete sahip!
Bugün peygamber olsa işe “1 milyar insan hangi suçundan dolayı aç?” diye sorarak başlardı ne demek anlaşılıyor olmalı…
Çünkü Kur’an’dan okuduğuma göre söylüyorum, Allah’ı en çok rahatsız eden şey kendi yarattığı dünyası üzerinde “aç, çıplak, susuz ve güneşin sıcağında yanan” insanların bulunmasıdır. Tevhid açısından birinci ve ilk mesele budur. Yeryüzünde dikili putlar bile sonraki meseledir. Çünkü “put” dediğiniz açların ve yoksulların emeği ve alınteri üzerine dikilen şeydir.
Allah’ı en çok hoşnut eden şey ise, zenginler ve yoksullar arasındaki uçurumun giderildiğinin görülmesidir. Yeryüzünün bütün tapınaklarından yükselen ayinler, okunan dualar, kesilen kurbanlar bile bundan daha önemli değildir.
Madem Allah insanların ihtiyacı, umudu ve arayışında müzahir oluyor, kurtarıcı beklemeye ne gerek var? Umudu ve arayışı diri tutmak, canlandırmak, yaymak ve örgütlemek Allah’ın gören gözü, işiten kulağı ve yürüyen ayağa olmak demek değil mi?
Ve bu hemen yanı başımızdan başlamalı değil mi?
“1 milyar insan hangi suçundan dolayı aç?” sorusu, bu nedenle çağın insanî ve ilahî sorusudur. “Bu kız çocukları hangi suçundan dolayı diri diri gömüldü?” sorusunun çağa tercümesidir.
“Yaşayan Kur’an” çağa bu soruyu sorar, peşine düşer, dava eder.
Ta ki son aç doyuruluna, son çıplak giydirilene, son susuz suya kavuşana, son yangın söndürülene kadar… Ve bunlara neden olanlar alaşağı edilene kadar…
Recep İhsan ELİAÇIK
recepihsan@gmail.com
www.ihsaneliacik.net
Bağışla ve Unut Beni
Kaldırdım gözlerimi
Sarı ışıklardan…
Sen de kaldır..
Bağışla ve unut beni
Bağışla
Ve
Unut
Ben öyle yaptım çünkü
Unuttum hepimizi
Saçlarımı sildiğim bir gar kenarı
Nereye gidiyor olabilirimki?
Elleri cebinde bir ağıt
Dudak kenarlarına asılmış bir hüzün
Biliyorum nerden çıktı diyeceksin
Ama ne olur bir şey söyle bana
Kalbimize(Kudûs) ne oldu?
Bana git dediğinde ayaklarımı kesip vermiştim sana
Bunu da yaz bir köşeye
Bana uzun mektuplar yaz demiştin
Parmaklarımı yollamıştım sana bir zarfın içinde
Nasılsın? demek ha?
Eserini görmüyor musun?
Şükür ki yaşıyorum öyle mi?
Sen buna yaşamak mı diyorsun?
bir leyleğin kanatlarını örüyorum gözbebeklerimden
bir karıncanın ayaklarını diledim
elemime üşüştü melekler
kaldıramadım yaşadıklarımı
bağışla ve unut beni
bağışla
ve unut
ben öyle yaptım çünkü
unuttum hepimizi..
kalbimde bir adam/kadın var dedim sana
yedi tane kapı kapattı üzerine kalbimden yedi kere
yüzümdeki ölüleri topladım bıraktım kapısına
biliyordu parmaksız olduğumu ve ayaksız olduğumu
her şeyimin sende kaldığını
benimde sensiz olduğumu biliyordu
dur demedi
unut demedi
gel demedi
çökdizimin dibine demedi
bağışladım onu seni beni diğerlerini
sonra da unuttum hepimizi
sen de unut
yaşarken ölmek istemiyorsan unut beni
ben yaşarken öldüm hep hatırlamaktan seni
unut beni…
ben öyle yaptım çünkü
unuttum hepimizi...
KAYIPKENTLİ
Esadlar Divanına Giriş (Esad Bizi Kandırmışlar)
esad...
esad bizi kandırmışlar haberin olsun!!!
artık kuşları görmek istemiyorum esad
onlar uçarken yere düşmezken
insan ayakları yerde doğrulamıyor, biliyorsun
esad..yaşadığımız şehir gürültüyle saçlarını uzatıyor içime
annem evin en uzak odasını bana verdi
geceleri üç yerimden karanlıklarla gözlerimi aralıyorum
uyandığımda yere çakılıyorum...
duvarlar çok ince!
yan dairenin çocuğu geç saatlere kadar ağlıyor
kadın çocuktan çok sonraları uyuyor
ben o saatlerde sevdiklerime ağlıyorum esad
kimse bilmiyor
herkes geceleri bir sevdiğine ağlıyor
Apartmanımızın site yönetimi toplantısında odaları birleştirelim desem
evet odaları birleştirelim ve sevdiklerimize beraber ağlayalım desem
annem dahil kimse kabul etmeyecek
esad
bizim okuduğumuz şairleri kim anlayabilir bizim kadar
müslüm yücel ve ibrahim halil
hani senin abin şiir müsveddelerini
tandır alevine atmıştı
yüzünün yarısında bu yüzden mi yaktın dünyanın yarısını esad?
esad gitmem lazım
çok uzaklara
çok uzaklara esad...
çok uzaklara hangi terminalden kalkar otobüsler?
insanın içi mi uzak?dünyanın diğer ucu mu?
dünyanın bir ucuna gidiveren insanlar
yanlarındaki insanın içine neden bir türlü gidemez?
Esad sakın
insanların anlayacağı şiirler yazma
unutma! anlamak gizli kefendir kin divanında
seni anlıyorum demek seni biraz daha kullanabilir miyim
demektir yaşadığımız şehirlerde
kabir azabı falan yok seni kandırmasınlar esad
hepimiz kabirlere azab veriyoruz aslında
esad
bitmiyor hiçbirşey..
müslüm de yorumlayamıyor kuyuyu...
her sevdiğim gözlerime bir kuyu bıraktı
hayır esad
ben şiir yazmıyorum
ben dünyayı bir kenara itiyorum
....
esad
beni bırak
ma!
....YAŞASIIIIIIN:
YAŞASINYAŞASINYAŞASINYAŞASIN!
yaş
asın
beni esad... K.Kentli...Mersin...uzun zaman önce..ilk çırpınışlar
Beni Unutun...
çığlıklarımdan aşağı düşersem belki bulurum seni ıslandığım yangınlarda
kayboldum yaşadığım şehirlerde..
kendimi her bulduğumda bir başkasıyla karşılaştım..
kendimi her kaybettiğimde bir daha bulamadım..
sorma: böyle bize neler oldu!
şimdi ellerimde avaz avaz bir yetim..
ellerim dökülüyor saçlarımdan..
bütün nehirler bana akmak zorunda mı?...
daha nereye kadar s/aklayacağım?
daha nereye kadar taşıyacağım?
daha ne kadar kaçıracağım göğüslerimi emzirdiğim bu çölü?
bu kaçıncı dönüşüm terkettiğin halka?
herkes sana benzemek zorunda mı?...
herkes mi ihanet eder senin gibi?
herkes mi düşer dizlerinin üzerine bin pişman?...
tırnaklarımı yırtıp astığım gecelerde
duvarlara çakılıp kaldığım gecelerde
sesimi tutuşturup boğulduğum gecelerde
bu yürek en çok seni ağladı
en çok seni sildi ellerine
en çok seni unuttu
en çok sana küstü
en çok seni bağışladı
böyle mi olacaktı(k)?
kırık...
dökük...
bütün hüzünleri bana bırakıp ...
hoşçakalamam ki? artık!!
bütün sevinçler senin olsun...
bu dağlar çürür artık...baharlar gelse nolur..gelmese ne olur?
diktiğim iğneler...ektiğim topraklar..okşadığım çiçekler artık meyve verir mi sanıyorsun?
...
bekleme anne
akşamları evine dönen oğlun değilim ben...
beni otur yeniden doğur sen....
bekleme anne
sabahları camdan bakan kızın değilim ben..
beni otur yeniden büyüt sen....
............
dilimde zehirden bir şarkı...
kaç yüzyıldır kendimi kapattığım odamda...
bütün komşulara yüzümü dağıttım...
tanımıyorum artık kimseyi...
beni unutun...
...........
bir kaç yüzyıl daha ağlasam
belki dirilir ben de belki tek bir
...bir tek çiçek!!
Kayıpkentli..11.07.2006...00:00 güneylent/mersin
Kahr
Kapatmışım yüzümü üç okyanusla
Yırtılmış bir ömürle eylül'ü bekliyormuşum...
Yüzümden kum almış yağmurlar
Çamur yağmış hep gözlerime...
Bütün denizler yüzüme çıkmış
Sulara yanlış adresler verip
Evime dönüyormuşum
İçeride yokmuşum
Hiç açmamışım kendime kapımı
Ne zaman döneceğimi bilmediğimi söylemişim
Kapıda ağlamış ağlamış gitmişim
Bütün komşular beni anlatıyor bana
Ellerim kanıyormuş..
Avuçlarımı saklıyormuşum yüzümle
Kurumuş bir ağacın annem olduğunu söylüyormuşum
Saçlarımı ve parmaklarımı tutuşturmaya çalışmışım
Kül kusmuşum tüm kapı önlerine..
Bütün evlerde seni aramışım
Ayakkabımın tekini asmışım pencereme
Ses tellerimi yırtıp başımı bağlamışım
Üç gün tutmuş başım
Su vermişler ; suları okumuşum..
Baktığım bütün sularda tufanlar gördüğümü söylüyormuşum
İnsanların tek tek avuçlarına bakıp bakıp susmuşum
Komşu kadınlardan eski etekler istemişim ağlayarak
Halime acımış kadınlar
Günlerce kazan kaynatmışlar
Helva dağıtmışlar
Bir kız doğmuş mahallede
Adını bağırmışım yedi defa annesine
Gözleri düşmüş kadının
Bütün elbiselerimi ters giymişim
Ha bire taş veriyormuşum kadınlara
"taş atın bana...taş atın bana"...diye yalvarıyormuşum
bana böyle ne olduğunu soruyormuş kadınlar
bir adam tutmuş ellerimden
"hadi gidelim" demiş
"bırak beni" demişim,tekmelemişim adamı
ellerimi koymuşum yere
günlerce yeri dinlemişim
"kuzeye bakın" diyormuşum insanlara
bir gök taşından bahsediyormuşum
yüzümün eridiğini söylüyormuş kadınlar
ben saç tellerimi biriktiriyormuşum gömlek ceplerimde
acayip bir dil konuşmaya başlamışım
göz yuvalarımı oymaya çalışmışım; tutmuşlar beni zorla
gözlerimi vermeye kalkmışım dilencilere
seni göremediğim bu gözlerim batıyormuş bana
yaşlı bir adam
"kahrolmuş bu" demiş çevresindekilere
"kahrolmuş bu"
kahrolmuşum...
"gitmem lazım" diyormuşum
bütün evlerden sofralarını istemişim
kaç sabah telaşla yerlere dökülen yaprakları toplamışım
bir sabah erkenden
bütün komşuların kapılarını kırarcasına çalmışım
"bana beddua edin,bana beddua edin,bana beddua edin" demişim
sokakta küçük bir çocuğun başını okşamışım son kez
eylül gelmiş şehre
o kadar da kalmam için yalvarmışlar hâlbukî
kararmış yüzümle
...çekip gitmişim
KAYIPKENTLİ 21.08.2006 03:30
Ben Sokak Çocuğuyum
şu dört direkli köprünün altında
açmışım gözlerimi
sahipsiz
rüzgar sarmış kundağımı
yağmurla beslenmişim
adımı insanlar koymuş
benden habersiz
benimsemişim
serseri derler, hırsız derler
.... derler, anlamam da
alınmam da
hiç fiyakalı dolaşmadım sokaklarda
marka satmadım
gökyüzü yorganım oldu hep
dirseğim yastık
alışkınım; kara, yağmura, soğuğa
üşümem
sıcak dokunur bana
özlemem, hiç tanımadığım hisleri
istemem varlığını bilmediğim şeyleri
kıskanmam hiç kimseyi
özenmem
halbuki bilmez kimse
kendilerinden şanslı olduğumu
daha özgür
ve daha zengin
şu deniz herkesten çok benimdir
arkasındaki orman da
bütün sokaklar benimdir herkesten çok
her simitçi biraz bana çalışır
aslında her çocuktan daha çocuğum
canım hiç sıkılmaz buralarda
en sevdiğim oyundur
köşe kapmaca
yalnız da değilimdir
yüzlerce kardeşim var
benim gibi, bana benzer
kimse ayırt edemez bizi
birbirimizden
geceleri toplanmaya başlarız
el ayak çekildikten sonra
konuşuruz, güleriz, dertleşiriz
biraz farklı olsa da
herkes kadar biz de umut besleriz
hayallerimiz de vardır
ayın dolaştığı yerlerde
herkes kadar okumuşluğum da vardır
her tip insandan bir harf öğrendim
insanları en iyi ben tanırım
okuldan, öğretmenden anlamam ama
bu sokakların mektebini bitirdim
bana lazım olanı öğrendim
herkes kadar insanım da galiba
herkes kadar ben de bazen ağlarım
kafam da var, kalbim de
severim de, düşünürüm de
yalnız ben sokak çocuğuyum
sokaklarda yaşamak tek suçum
bir gün ben de gideceğim buralardan
herkes gibi
yalnız biraz sessizce
kimseler anlamadan
cenazem omuzlar üzerinde gitmeyecek
belki
belediye kaldıracak gürültüsüzce
ağlayanlar olmayacak başucumda
bir hayırsever uğramazsa geçerken
mezarım da çorak kalacak sonunda
benim gibi
içimizden kimin gittiği
fark edilmeden
biri alacaktır yerimi
vakit geçmeden
evet, ben sokak çocuğuyum
bu sokaklarda ne ilk
ne de sonuncuyum
Reşide Sarıkavak
“İhtiyaçtan fazla mal haramdır, hırsıklıktır... Açlar, yoksullar dururken villalar alınıyor, ciplere biniliyor... Altın ve gümüş yoksullar üzerinde hegomanya kurmak için kullanılıyor... İnfak edilmiyor… Mülkte şirk koşuluyor... Bahçe sahipleri kıssası ölülerin ardından okunup duruyor… Kırkta bir diye bir şey tutturulmuş gidiyor… Komşusu açken tok yatmamak için zengin mahallelere taşınanlar var… Sokaktaki açtan, yoksuldan haberiniz var mı? Bu din yeryüzünün sokaklarında aç gezen 1 milyar insan için ne diyor hocam? Bu din fekku ragabe (kölelere özgürlük!) diyerek başlamadı mı hocam?...”
Çevresinde tefsir sohbetleri, fıkıh dersleri yapmasıyla ünlü hocaefendi, yanına gelen gencin bu türden heyacanlı konuşmaları karşısında once yutkundu, sonra ensesini kaşıdı, vereceği cevabı düşündükten sonra söyle dedi: “Tamam seni anlıyorum, gençsin heyecanlısın. Şimdi namaz vakti, namaza kalkalım inşallah…”
Namazdan sonra çıkarken kapıda gencin kulağına eğilerek kafa konforu rahat o esaslı nasihatını verdi: “Ebuzerleşmeyelim inşallah!”
***
“Ebuzerleşmeyelim…”
Bu söz uyuşmuş, asude “dindar zihnin” klasik repliğidir.
İslam tarihinin bütün imparatorluk fıkhını özetler.
Bu kafaya gore Ebuzer aşırılığın adıdır.
Bu tür refleksif tepkilerle dindar zihin kendi kendine kafa konforunu iade etmek ister.
***
Buna benzer bir kaç refleks daha var. Bizzat şahit olmuşumdur.
Kur’an’ın ilk 23 suresinden örnekler vererek anlatıyorum mesela.
Yanıma yaklaşıyor ve şöyle diyor: “Bunlar senin şahsi fikirlerin Kur’an öyle demiyor değil mi?
Ben de diyorum ki: “Öyle desem rahatlayacak mısın? İyi o zaman... he bunlar benim şahsi fikirlerim. Kur’an öyle demiyor. Alak suresi zenginlikle tuğyan arasında ilişki kurarak başlamıyor. Kalem suresinde ilk bahçe sahipleri kıssasını anlatmıyor. Mülk sahiplerini ısrarla eleştirmiyor... Bunlar tamamen ındi görüşlerim. Kur’an’ın ilk meselesi mülk değil; havadan sudan bahsediyor. Bahçe sahiplerini ölülerinizin arkasından okuyasınız veya geceleri uykudan önce iyi gelir diye anlatıyor. Bankadaki paracıklarına, yengenin kollarındaki altın ve bileziklere bir şey olmayacak, merak etme...” (!).
Böyle deyince “Oh be!” diyor ve gayet rahatlamış ve kafa konforu iade edilmiş bir halde gidiyor.
Veya aynı tornadan çıkmış gibi başka bir refleks; “Bunlar solculuk, İslam’da böyle şeyler yok. Sen solculardan etkilenmişsin...”
Ona da “Ya evet, 30 yıl önce Mamak’ta solcularla yatmıştım, oradan kalmış, Kurtulamadım gitti yani” diyorum.
Dindar zihin kendi Kitabı ile yüzyüze gelmekten kaçıyor!
Bunun için, zihni, refleksif olarak rahatlayacağı bir bahane arıyor. Kendisini rahatlatacak, gerçekle yüzleşmekten kurtaracak bir argüman buldu mu ona sarılıyor ve kafa konforunu bozacak ‘tehlikeli fikri’ dışına atıyor...
“Ebuzerleşmeyelim inşallah” bunun tipik örneği.
Ebuzerleşince ne olacaksa?
Aç ve açıkta kalacağını, elinde avucunda ne varsa infak edeceğini, Hind fakirleri gibi olacağını, çoluk çoçuğunun sersefil olacağını sanıyor.
Sanki biz bunu söylüyoruz.
Tam tersi Ebuzerleşmeyelim dediği şey bunlar olmasın diyedir. Ama kendi celladına gülümsersen böyle oluyor.
***
1- “ (Ortalamasından) bir ev, bir binek (araba) saliha bir eş, yıllık 4 bin dirhem (aylık 3-5 bin TL) gelir. Ve bunları alabilecek, evirip çevirebilecek bir iş, ticaret, ortaklık vs.” her yetişkine farzdır. (Bunlar sahih rivayetlerden hesaplanarak çıkarılmıştır).
2- “ Bunlar temel ihtiyaçtır, mülkiyet değil. İhtiyaçtan fazlası mülkiyet olup kanımca Müslümana haramdır, hatta hırsızlıktır. Mülk Allah’ındır!”
3- “Bundan fazlasını biriktirmeyecek, infak edecek, paylaşacak, bölüşeceğiz. Bireysel kurtuluş ve köşe dönmeyi değil; toplumsal kurtuluş ve dayanışmayı esas alacağız. Badireleri ancak böyle aşabiliriz. Peygamberimiz böyle yaparak zulüm çemberinini kırmadı mı? ”
3- “Dinimizin atar damarı buradadır. Bunu yapmayan kendini baştan aşağı gözden geçirmelidir...”
İşte bu aktüelleştirerek çağa taşıdığımız söylemlere “Ebuzerleşme” diyorlar.
“Ne sırıtıyorsun, anlattığım senin hikayen” diyen Ebuzer söylemine “Ebuzerleşmeyelim” demek...
‘Hep kahır, hep kahırr...’
***
‘Hep kahır, hep kahırr’ dedirtecek başka bir örnek daha;
Yalova’da konferans vermiş İstanbul’a evine dönüyordu... Oturduğu koltukta cep telefonunu unuttuğunu otobüsten inince anladı. Telefonunu almak için bir hamleyle otobüse doğru koştu. Tam o esnada geriden gelen bir otobüsün çarpmasıyla otagarın yağmurdan ıslak parkeleri üzerine serileverdi...
Üzerine gazete kağıtları örttüler.
“Şurada bir adama otobüs çarptı, ölmüş galiba” sesleri duyuldu. “Profesörmüş, İbrahim Canan yazıyor” dediler...
Gazeteler “Profesör cep telefonu uğruna öldü” diye yazdığında o defnediliyordu.
***
Ah benim güzel hocam!
Böyle yalnız ve gariban ölümlere dayananam.
Nitekim haberi duyduğumda dayanamadım.
Otogarları bilirim, çok gelip giderim öyle.
Yalnız biner, yalnız inerim.
Yalnızlık bana hep ümmetin o görkemli yalnızını hatırlatır.
Issız çölde yalnız yatan Ebuzer...
Bu ismi duyunca elektrikleniyorum. İçimin derinlikleinden bir heyecan dalgası yükseliyor. Titriyorum ve haykırasım geliyor.
Ah benim güzel hocam!
Sen öyle yalnız ve gariban otogar köşelerinde ölmeyesin diye meydanlara atılan, sarayların duvarlarını inleten Ebuzer hakkında aşağıdaki sözleri söyleyen sen mi olmalıydın?
Beni tarifsiz elemlere garkettin. Kahrıma kahır kattın.
Senin ölümüne mi yanayım, İstanbullu Ebuzer’in Ğifarlı Ebuzer’ için söylediklerine mi yanayım, klasik ‘dindar zihnin’ aşağıdaki sözlerinde kendini ele veren hal-i pür melâline mi yanayım, neye yanayım...
Bakın otogar köşelerinde ölüp üzerine gazete kağıtları örtülen İstanbullu Ebuzer Canan hoca, Ğifarlı Ebuzer hakkında neler yazmış;
“Zamanımızda solcu fikirlere bulaşanlar, sermaye düşmanlığına Ebu Zerr’i örnek vererek İslam’ın da zenginlere, ferdi zenginliğe karşı olduğunu söylemektedirler. Burada hataya düşülmektedir. Evet, Ebu Zerr, ashabdandır, hemde büyüklerinden. Ve Rasulullah ashabının hepsinin doğru yolda olduklarını söylemiştir, bu da doğrudur. Ancak gözden kaçan bir husus var. Hz. Muaviye de ashabdan, Hz. Osman da, Ebu Hureyre r. da. Hz. Osman devrinde hayatta olan ve Ebu Zerr’e katılmayan büyük çoğunluk niye görmemezlikten geliniyor. İslam’ın bir başka dusturu da ihtilaflı hususlarda çoğunluğun iltizam edilmesidir. Ümmet-i Muhammed de sıratı mustakim olacak. Geniş cadde “Hz. Osman ve Hizbi”nin yoludur. Ebu Zerr Hazretleri’nin görüşü ferdi kalmaktadır. Cadde-yi Kübra olamamaktadır. Her isteyen o ferdi, o dar yolda gidebilir, kimse İslam adına o yolda gideni itham edemez, mani olamaz. Ama o yolu beğenip tercih edenler de öbür yolu, çoğunluğun yolunu itham edemez, buna hakları yoktur. Ve ümmet ferdi patikalara değil, büyük çoğunluğun cadde-i kübrasına sevkedilir. Dinimiz zekat, sadaka gibi emirler yerine getirildiği taktirde servete karşı değildir…” (Prof. Dr. İbrahim Canan/Kütübü Sitte Muhtasarı c.3 s.540).
“Ashab arasında ihtilaflı meselelerde ümmete rehber olacak esas ekseriyetin görüşüdür. Ferdi anlayışlarda ısrar etmek, İslami espiriye uymaz. Ebu Zerr’in görüşüne saygı duyulur ama İslam budur denemez. Belki “İslam'a aykırı değil, dileyen tatbik edebilir, onu tatbik etmeyen itham edilemez” denebilir. Zira ashab olsun, tabiîn olsun, zekatı vermek kaydıyla para biriktirmenin caiz olduğunda ittifak ederler. Ashabdan büyük zenginler bile çıkmıştır…” (Prof. Dr. İbrahim Canan/Kütübü Sitte Muhtasarı c.7. s.337).
Ah benim güzel hocam, ah!
İşte bizim hâl-i pür melâlimiz bu.
“Aç sabahlayıp da kılıcını çekmeyene şaşarım” diyen Ebuzer, sen böyle olmayasın diye savaşmıştı. Şimdi o çölde yatıyor, bak onun yerine söylüyorum: “Otogar köşelerinde ölen yoksul bir ilahiyat profesörünün, zenginleri savunan birisi olduğuna şaşarım.”
Ne hazin bir durum!
***
İşte bunlar İslam’ın yaman çelişkisidir.
Yoksulların, ezilenlerin, açların, alınıp satılanların, kölelerin tarihteki son dinî çığlığı olarak, “fekku ragabe” (kölelere özgürlük!) diyerek doğmuş, ilk 23 surede mülk sahiplerini bombardımana tutarak başlamış, okurlarına ilk bahçe sahipleri kıssasını anlatarak başlamış, “Lehu’l-mülk” sesleriyle servet kalelerini, “Lailahe illallah’ nidalarıyla imparatorluk duvarlarını yıkmış bir dinin sonraki hocaefendileri, profesörleri, şehyleri, mollaları, tutar o yıkılan kalelerin ve duvarların savunucu ve hatta koruyucusu haline gelirler.
Kendisi de bir Ebuzer’dir ama Ebuzer’i açlıktan öldürenlere övgüler düzer.
‘Kendi celladına gülümser.’
Yaşadığı hayata bakmaz, ilhamını hayatın içinden almaz. ‘700 yıllık eserlerlerle averelik eder’. Sırf “Böyle gördük dedemizden” kör gelenekçiliği yüzünden Seyyid Kutup’un tabiri ile “haraketu’l-fıkıh” üretmez; “varakatu’l-fıkıh”ı tekrar eder durur.
Oysa o varakatu’l-fıkıh (eski kitaplarda/sahifelerde yazılı fıkıh) Ömer’i vuranların, Ebuzer’i çöle gömenlerin, Ali’yi hançerleyenlerin, Hüseyin’i susuz bırakanların, Harre’de Medine’yi yağmalayarak 900 sahabe kadınına tecavüz edenlerin ve Kabe’yi mancınıkla ateşe verenlerin fıkhıdır.
O fıkıhtan bir şey çıkmaz. Zenginlerin, kodamanların, cariye ve köle sahibi olma peşine düşmüşlerin, “fekku ragabe”yi tersine çevirenlerin fıkhıdır.
O fıkıhtan bir şey çıkmaz. Sultanların, saray ahundlarının, harem ağalarının, zindandan İmam-ı Azam’ın kırbaçtan morarmış cesedini çıkaranların, hile-i şer’iyecilerin, kırkta bircilerin fıkhıdır.
O fıkıhtan bir şey çıkmaz. Çünkü maharref bir Ehl-i Kitap fıkhı haline gelmiş durumda. Defteri dürülmeli, tarihe intikal etmeli ve ‘Müslüman Ehl-i Kitap fıkhı’ muamelesine tabi tutulmalıdır.
Çağa “hareketu’l-fıkıh” lazımdır. Yani ilhamını doğrudan doğuya Kur’an’dan alan, sokağın tozuna toprağına bulanmış, hayatın atardamarlarından fışkırıp gelen, suyu ilk kaynağından içen; Peygamberin, Ömer’in, Ali’nin, Ebuzer’in düştüğü yerden kalkan, daima yoksulu, ezileni, mazlumu, dışlanmışı, yalnızı, garibi, azınlıkta kalanı koruyan ve kollayan yaşayan fıkıh...
Yaşayan Kur’an fıkhı bu olmak icap eder.
***
Yazılarındaki bu zenginlik antipatisi nedir böyle diyeceksiniz...
Okuduğum Kur’an’da zengini öven ve zenginliği teşvik eden bir tek ayet görmedim. Varsa bilen meydan okuyorum, göstersin. Övülen ve teşvik edilen sürekli olarak paylaşma, verme ve bölüşmedir.
İslam’ı yıkan üç şeyden (3m) ilki kesinlikle mülk meselesidir.
Hz. Peygamber ümmetin şirke düşeceğinden korkmamış ama mal mülk sevgisinden korkmuştur. Hasan-ı Basri bu ümetin putunun mal tutkusu olduğunu söylemiştir.
“Vermek için zengin olmalıyım” lafı içi boş bir avuntudur. Böyle olanlar nedense sonra hep “Ebuzerleşmeyelim” demeye başlıyorlar.
Kanımca kişinin kendisine “Ben zenginim” demesi bile Kur’an’ın hem lafzına hem ruhuna aykırıdır: “Siz yoksulsunuz, Allah’tır zengin olan.” (Muhammed; 47/38).
Allah’ın sürekli olarak ‘mülk O’nundur, zengin O’dur, aziz O’dur, büyük O’dur, kibriya O’dur’ vb. şekilde kendini yüceltmesi, tabiri caizse ‘kibirli’ konuşması, aslında, bizdeki kibri kırmak içindir. “Birbirinize tanrılar gibi davranmayın, oturun oturduğunuz yerde, ne olduğunuzu sanıyorsunuz siz? Sonunda ölünce üç gün sonra leşiniz kokacak, dâhi sandığınız o beyninizi mezarda kurtlar böcekler yiyecek...” dedirtmek içindir...
Bu halk bunları öğrenmeli. Hocalar, şeyhler, mollalar uyanmalı. Otogarlarda ölüp giden yoksul profösörler, ölmeden önce geçmişe eleştirel bakmalı, yaşayan fıkıh üretmeli. İslam kalkarsa buradan ayaga kalkacak...
Aksi halde ‘Ebuzerleşmeleyim inşallah’ sözü ile daha çok uyutulacağız...
Not: Aşağıdaki linkte Kayseri’den kadim dostum Kemal Ersözlü tarafından kaleme alınan “Bir adalet savaşcısı Ğıfarlı Ebuzer” başlıklı kitapçık çapında enfes bir makale var. Lütfen okuyunuz, okutunuz, dağıtınız...
http://www.ulumulhikmekoeln.de/seminerlerdizisi/ebuzer.htm#_ftn50
Recep İhsan ELİAÇIK
recepihsan@gmail.com
www.ihsaneliacik.net
1-2 Bundan sonra İsa halka ve öğrencilerine şöyle seslendi: “Din bilginleri* ve Ferisiler* Musa`nın kürsüsünde otururlar.3 Bu nedenle size söylediklerinin tümünü yapın ve yerine getirin, ama onların yaptıklarını yapmayın. Çünkü söyledikleri şeyleri kendileri yapmazlar.4 Ağır ve taşınması güç yükleri bağlayıp başkalarının sırtına yüklerler, kendileriyse bu yükleri taşımak için parmaklarını bile oynatmak istemezler.5 Yaptıklarının tümünü gösteriş için yaparlar. Örneğin, hamaillerini büyük, giysilerinin püsküllerini uzun yaparlar.6 Şölenlerde başköşeye, havralarda en seçkin yerlere kurulmaya bayılırlar.7 Meydanlarda selamlanmaktan ve insanların kendilerini `Rabbî*` diye çağırmalarından zevk duyarlar.
...11 Aranızda en üstün olan, ötekilerin hizmetkârı olsun.
...23 Vay halinize ey din bilginleri ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Siz nanenin, dereotunun ve kimyonun ondalığını verirsiniz de, Kutsal Yasa`nın daha önemli konularını -adaleti, merhameti, sadakati- ihmal edersiniz. Ondalık vermeyi ihmal etmeden asıl bunları yerine getirmeniz gerekirdi.24 Ey kör kılavuzlar! Küçük sineği süzer ayırır, ama deveyi yutarsınız!25 Vay halinize ey din bilginleri ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Bardağın ve çanağın dışını temizlersiniz, oysa bunların içi açgözlülük ve taşkınlıkla doludur.26 Ey kör Ferisi! Sen önce bardağın ve çanağın içini temizle ki, dıştan da temiz olsunlar.
...28 Dıştan insanlara doğru görünürsünüz, ama içte ikiyüzlülük ve kötülükle dolusunuz.
...37 Ey Yeruşalim! Peygamberleri öldüren, kendisine gönderilenleri taşlayan Yeruşalim! Tavuğun civcivlerini kanatları altına topladığı gibi ben de kaç kez senin çocuklarını toplamak istedim, ama siz istemediniz.
...
Elem (Elif,Lam,Mim) Seyahatnamesi
Zerrelerden değer beğen kendine...
Katıl,
beraberlerinde çekip gittiklerime...
Allah'ım
beni bir vahiy kıl
kutsal kitaplara indir beni
ayaklar altına alınan yüreğimi
göbeklerinden aşağı tutmasın sevdiklerim...
İçimdeki çölleri nehirlere çevirip
avuçlarına bir sevinç çığlığı döküldüklerim
Kahır gölleri kustular gözlerime...
...kör oldum...
Kapısını çaldığım her kadından
Rahmini istiyorum ödünç...
Bir bir
içinde yaşadığım halkı yeniden doğuracağım!
Koydun..geride beni tecavüzlerce
her saç telinde tonlarca kul hakkım...
Utandım...
Yerine döküldü saçlarım...
Hatırladıkça yüzünü havaleler geçiren yüreğimi
aldım..
Ocağına vardığım bir nakkaşa ağladım!
"beni 'elif' çiz
...beni 'lam'
...beni 'mim'".!
-acımın karşısında vav oldu nakkaş!
Öyle bir sustum ki!
Buhar oldum
Gökyüzüne ağır geldi gamım
Bir bulutun ellerinden tutup
İran'a yağdım...
Şimdi
bir hurufi tarikatında
hiçbir dili konuşmayan bir sufiyim...
İnsanların avuçlarına harf çiziyorum
ülkemi...
Halkımı...
Tarihimi...
ve seni anlatan!!!
"AH" sahipleri peygamber sanıyor beni
Avuçlarına elif çizip saçlarını okşuyorum
yürüyorum
..ayaklarım eridi!!..
seni gördüm
ihanetini gördüm
acını gördüm
yetmiş millet gördüm...
Ülkemin dağlarında kavga oldum
İki tarafa elçi gönderdim
Ölü döndüm...
Annem Kürtçe ağladı; gözyaşı bir avucuma düştü
Diğer annem Türkçe ağladı; gözyaşı diğer avucuma düştü
Gözyaşlarına baktım
tatları aynı
...renkleri aynıydı!
Bizi ağlatanların kızı mı olacaktın?
Annen gözlerimizin önünde rahmini yaktı
...külü oldum..savruldum!
üç parçaya bölündüm
Halkıma "elif "oldum
dağlara "lam"
aşkıma "mim"...
-Alın rahimlerinizi gözlerimden
EY Kadınlar!
Alın ve yeniden doğurun
...evlatlarınızı!
Sen ..yanlış şarkıların gelini!
Ey sevdiğim!
Kimselerin bilmediği bir kahır ülkesine mi gittin?
Dünya döner
iyi insanlar atlarına biner, döner
halkım gözyaşını birbirinin saçlarıyla siler
Kalbim döner...
Ama sen sakın dönme!!!
K.Kentli...2005
Bu Şarkı Burada Bitmeli, Bünyamin
Bu şarkı burada bitmeli
Ve ben gitmeliyim...
Kanımı dikerken nefesimle
Kaç kişilik hayatlar yaşadığımı
Aramaya gidiyorum
Beni esir pazarlarında satacak
Kafileler bekliyorum nicedir
Ola ki yolum düşer Züleyha ya
Ola ki zindanlar düşer yürek sarayıma
Bu hikaye
Tüm yalanlara sırtını dönüp gitmenin hikayesi, Bünyamin!
Ayakların altındaki çöle değil
Yüreklerde taşınan çöle kızgınım
Cayır cayır üşüyorum
Ellerimde buzdan yangınlar...
D/üşüyorum.
Bu şarkı burada bitmeli
Ve ben gitmeliyim
Acı
Acıdan
Daha acı, Bünyamin!
ırak Irak tan daha ırak
İnsan insandan daha n/isyan..
Sırrımı kimseyle paylaşmadın; değil mi Bünyamin?
Yara bende
Mühür bende
Sır bende...
Bu aşka sırtımı döndüm
Dünya durdu
Kalbim durdu
Gölgem durdu, Bünyamin!
bak şarkımız ağzımızda zehir oldu
Bize zehirden şarkılar söylemek mi kaldı, Bünyamin?
Azığımız keder, bineğimiz gam...
Yaramızdan güneşler de sağdık, he mi Bünyamin?
Çoğaldıklarımızla ne kadar azaldık
Azaldıkça avuç avuç çoğaldık
Sabır yiğidin harcı
Korkaklar taşıyamaz aşkı; satar, unutur bir köşede bir gün
Zehri damıtmak,dost yolunda nöbet tutmak zemheride ayazda
Aşığın işi...
Ama aşıklarda gider,
Bazen gitmekten başka çare de kalmaz, Bünyamin
Bu şarkı burada bitmeli
Ve ben gitmeliyim
Babalar baba olsaydı
Evlatlar şaşar mıydı?
Beklerse bir evladı yine babası bekler
Babama söyle yeni oğullar büyütsün
Babama selam söyle oğullardan yüreği tam adam öğütsün
Yüreğimize gül suyudur diye kim kireç döktüyse
Bu sevdayı sırtından kim vurup gittiyse
Allah ından bulsun! Bünyamin
Bu şarkı burada bitmeli
Ve ben gitmeliyim
Buralarda artık güneş doğmaz
Doğsa da bizim yaramıza ışığı vurmaz
Bize ışık değil karanlıklarda yanan aşık lazım
Yara bende mühür bende sır bende
Bir ben var benden öte; ötesi bilmediğim bir ülke
Aşığa yol yakışır. Vakit tamamdır
O na ruhumun yaralı olduğunu söyle...
Kayıpkentli
2005..mersin..04:37
Geri Dönemedim Sana...
Belki bağışlamayı seçeceksin belki de ölmeyi
Geri dönemedim sana
Önce ellerimi aldılar
olsun,
ceplerime martı sesleri doldurmuştum
sana gelen yollar vardı bilirdim
hangisine yürüdüysem kendime çıktım
kalbimi yırttım yüzümü bıraktım vapur banklarında
ayakuçlarıma gömdüm kendimi
sana peygamber sesi bulup getireceğim demiştim ya
belki bağışlamayı seçeceksin beni, belki de ölmeyi
geri dönemedim sana...
ezanlar ne zaman aynı anda okunsa
başımı kaldırıp adını fısıldarım
kalabalıklar omuzlarımı döver vebalin dibek taşında
bilmezsin halbuki
o çok sevdiğin kitaplarımızı, saçlarımı ve neşemi çıkardım pazarlara
gençliğimi sattıysam da
belki bağışlamayı seçeceksin beni, belki de ölmeyi
geri dönemedim sana...
gözlerimden hayata, hayatın en zalim sayfalarına
iyiliğin adına seni
adaletin adına sevgimizi kazıdım
kelimeler ayırdım kendime
kitap,kalem,sükut,elem,
şiir,ruh,çığlık,nefes
iman,rab,tevbe,dua
sen ben hicret ve salâ
belki bağışlamayı seçeceksin beni, belki de ölmeyi
geri dönemedim sana...
KayıpKentli
« Önceki ::